لوله سبز پویا

از میان موادی که جایگزین فلزات شده اند می توان به مواد پلیمری اشاره کرد که یکی از بهترین آنها پلی پروپیلن می باشد. پلی پروپیلن نیز گریدهای متفاوتی درارد که طبق استاندارد DIN آلمان بهترین و مطلوب ترین آن دارای مقاومت در برابر ضربه ، انعطاف پذیری زیاد و مقاومت حرارتی طولانی مدت نسبت به سایر گریدهای پلی پروپیلن می باشد . مواد اولیه مصرفی پویا محصولی از شرکت های هوخست (باسل) آلمان و KIPC کره جنوبی به رنگ سفید می باشند که از نظر بهداشتی و فنی مورد تایید استانداردهای جهانی قرار گرفته اند.

پلیـمـرهـا:

پلیمرها بسته به نوع واحد تکرار شونده و فرایند پلیمریزاسیون اسامی و خواص متعددی پیدا می کنند. یکی از بهترین پلیمرها در زمینه ساخت لوله و اتصالات، پلی پروپیلن (Poly Propylene ) است که خود دارای گرید های متفاتی می باشد.

به منظور تغییر قابلیت های شیمیایی و فیزیکی پلی پروپیلن ترکیبات جدیدی با مواد پایه پلی پروپیلن با مونومرهای مختلف به وجود آمد که به نام همو پلیمر ، بلاک کو پلیمر و رندوم کو پلیمرشناخته می شوند .

ساختار فیزیکی همو پلـی پروپیـلن 🙁 PP-H -P-P-P-P-P-P-P-P-P-P-P-)
ساختار فیزیکی بلاک کو پلی پروپیلن 🙁 PP-B -[P-P-P-P-P-P-P-P]-EPR- )
ساختار فیزیکی رندوم کو پلی پروپیلن 🙁 PP-R -P-P-P-E-E-P-E-P-P-P-P-E-)

بر اساس‌ استاندارد DIN آلمان‌ و استاندارد جهانی ISO مناسب‌ترین ‌ماده‌ اولیه‌ جهت ساخت‌ لوله‌های ‌انتقال‌ آب‌ آشامیدنی که انعطاف پذیری زیاد ، مقاومت حرارتی طولانی مدت و استحکام بالایی در مقابل ضربه دارد ، پلی پروپیلن رندوم کو پلیمر می باشد که به اختصار PP-RC یا پلی پروپیلن Type3 نامیده می شود. شرکت Hoechst در سال ۱۹۹۷ با شرکت BASF آلمان ادغام گردید و شرکت Targor بوجود آمد . از آن پس نام مواد اولیه رسماً به Novolen pph5416 تغییر پیدا کرد ولی تأکید شد که هیچگونه تغییری در خواص ماده مذکور ایجاد نشده است در سال ۲۰۰۰ شرکت Targor نیز با شرکتهای Elenac و Montell ادغام گردید و شرکت چند ملیتی Basell پدید آمد . این شرکت مجدداً نام مواد اولیه را به همان نام اولیه شرکت Hoechst بازگرداند . شرکت Hoechst آلمان در کاتالوگ رسمی خود بیان داشته است که اولین PP تولیدی خود را در سال ۱۹۶۲ بعنوان لوله آب با دمای ۶۵ درجه سانتیگراد برای انتقال آب استخر آب درمانی با آب نمکدار در Sooden Allendorf ( نام روستایی در آلمان) مورد استفاده قرارداده است . این لوله ها روزانه حدود۸۰ متر مکعب آب دارای Radon را از چاهی به عمق ۳۵ متر به استخر مذکور منتقل می کنند این لوله ها که برای فشار اسمی ۶ اتمسفر تولید شده اند هنوز وظایف خود را پس از گذشت قریب به ۵۰ سال به خوبی و بدون مشکل انجام می دهند شرکت Basell پلی اولفینها را برای مصارف گوناگونی تولید می کند و برای هر یک از گریدهای تولیدی خود ، کاربردها و مصارفی را تعیین کرده است .لذا گواهی سازنده مواد مبنی بر طیف کاربرد مواد از اهمیت بسزایی برخوردار است . این شرکت PP-R80 خود را جهت انتقال آب آشامیدنی سرد و گرم و داغ (شوفاژ) کاملا مناسب اعلام کرده است. مجتمع تولیدی بسپا گستر پویا با خرید مواد اولیه از نوع پلی پروپیلن رندوم کوپلیمر ( PP-RC ) از شرکت های Basell – Borealis – KPIC – Hyosung محصولات خود را تولید می نماید.

ایزو – ISO

سازمان بین المللی استاندارد ISO کامل ترین استانداردها را در زمینه سیستم لوله کشی مواد پلی پرو پیلن تدوین کرده است .آخرین و جامع ترین استاندارد این سازمان در این ارتباط ISO 15874 است، که کلیات سیستم لوله کشی پلی پرو پیلن در مصارف آب سرد و گرم ساختمان و همچنین مصارف غیر خانگی تحت فشار در دمای بالا را در خود گنجانده است . تعاریف و نشانه های مورد استفاده، اختصارات و همچنین طبقه بندی شرایط کاربری (۵ رده کاربری) در این قسمت عنوان شده است.

ISO15874-2

در بخش دوم استاندارد ISO 15874 جداول لگاریتمی عمر – دما فشار برای انواع لوله های پلی پروپیلن ارائه شده است . اندازه (قطر، ضخامت، تلُرانس) بر اساس فشار طراحی، ملزومات مربوط به خصوصیات مکانیکی و همچنین نشانه گذاری ذکر شده استISO15874-3

این بخش از این استاندارد در خصوص اتصالات مورد استفاده در سیستم لوله کشی پلی پرو پیلن می باشد. ابعاد، اندازه ها، خصوصیات مکانیکی مورد نیاز و حداقل اطلاعات حک شده بر روی اتصالات در این قسمت عنوان شده است. در جدول شماره زیر ابعاد لوله های پلی پروپیلن مطابق استاندارد ISO 15874 و ISIRI 6314-2 مشخص شده است.

DIN

استاندارد DIN آلمان در دو قست بطور اختصاصی الزامات سیستم لوله کشی پلی پرو پیلن را بیان می کند استاندارد DIN8078 (شرایط‌ آزمایش‌ لوله‌های‌ پلی‌ پروپیلن): ملزومات کلی و روش انجام تست های مرتبط با لوله های پلی پرو پیلن نوع H,B,R بیان میکند . شرایط ظاهری ، ابعاد و اندازه ، مقاومت خزشی ، جداول عمر، فشار ، بازگشت حرارتی مورد نیاز برای لوله در این استاندارد ذکر شده است. استانداردDIN8077( استاندارد ابعاد لوله‌های‌ پلی‌ پروپیلن):. ابعاد ، ضخامت و جرم لوله ها از قطر ۱۰ تا ۱۶۰۰ میلی متر همراه با تلورانس قطر خارجی و تلورانس دایره ای بودن و تلورانس جداره و فشار کاری و نحوه نشانه گذاری در این استاندارد ذکر شده است. استاندارد DIN 3387( استاندارد ارتعاش) لوله و اتصالات پلیمری در مقابل ارتعاشات مختلف مقاوم هستند. بایستی شرایط فرکانس ۳/۲۳ هرتز و تعداد نوسان ۱۰۴۸۵۰۰۰ مرتبه را با موفقیت سپری کنند . با توجه به انعطاف پذیری لوله های پلیمری ، این لوله ها می توانند لرزش های ناشی از زمین لرزه و یا ارتعاشات ناشی از کارکرد موتور یا کمپرسورها را تحمل کنند . استاندارد ملی ایران استاندارد ملی ایران به شماره ۶۳۱۴ در ارتباط با سیستم لوله کشی آب سرد و گرم و داغ لوله های پلی پرو پیلن است . منبع اصلی این استاندارد DIN8078 , ISO 15674 و DIN 8077 می باشد. بخش اول استاندارد ۱-۶۳۱۴ ویژگی لوله های پلی پروپیلن را بیان می کند. در این قسمت روابط ، منحنی های عمر، فشار ، دما ، مشخصات ظاهری ، هندسی و مکانیکی مورد نیاز و نحوه نشانه گذاری شرح داده می شود استاندارد ۳-۶۳۱۴ ملی ایران بطور کامل اندازه ها و تلُرانس ها و تست های لازم برای اتصالات پلی پرو پیلنی را شرح میدهد.

ASTM

سازمان تست مواد آمریکا در رابطه با سیستم لوله کشی پلی پروپیلن، استاندارد ASTM را منتشر کرده است. در این استاندارد از استاندارد DIN و ISO استفاده شده است. استاندارد ASTMF-2389 آمریکا الزامات مورد نیاز برای سیستم لوله کشی پلی پرو پیلن نوع سوم مورد استفاده برای آب سرد و گرم را ذکر کرده است. خصوصیات مواد مورد استفاده، الزامات محصولات شامل : ظاهر، ابعاد، تلُرانسها، خصوصیات فیزیکی و مکانیکی و نحوه نشانه گذاری توضیح داده شده است.

طول عمر لوله و اتصالات تک لایه :

در استاندارد DIN 8075 شاخصی به نام هوپ استرس (Hoop stress ) معرفی گردیده که بیانگر تنش وارده به جداره لوله ناشی از فشار وارده از طرف آب می باشد که با توجه به این شاخص می توان عمر مفید لوله را در درجه حرارت و فشار معین محاسبه کرد. پلیمرها در مقابل حرارت و فشار در درازمدت فرسایش می یابند که با استفاده از شاخص (Hoop stress ) و رعایت نکات ایمنی ذیل می توان عمر مفید لوله های پلیمری را افزایش داد.

الف- علامت گذاری روی لوله ها:

بر روی لوله ها علاوه بر درج آرم پویا POYA PIPE قطر خارجی و ضخامت لوله بر اساس استاندارد ملی ایران و استاندارد۸۰۷۷ DIN و نوع مواد اولیه نیز درج می گردد .

ب- علامت گذاری روی اتصالات :

بر روی اتصالات نیز آرم پویا POYA PIPE و سایز اتصال و علامت ویژه مواد اولیه PPRC یا PP-R80 درج می گردد.

ج- طول لوله ها :

لوله ها معمولاً در طول ۴ متری تولید می شوند . تولید لوله ها با طول های بیشتر و کمتر درصورت سفارش انبوه امکان پذیر می باشد .

د- تعداد لوله و اتصالات در هر بسته :

تعداد لوله و اتصالات موجود در هر بسته، از جدول معینی تبعیت می کند . در سفارشات انبوه، تعداد و نوع بسته بندی بنا به درخواست مشتری قابل تغییر است .

ه- قطر و فشار اسمی لوله ها :

در حال حاضر لوله ها با فشار اسمی ۲۰ بار از قطر ۲۰ تا قطر ۷۵ میلیمتر تولید می شوند. لوله ها بنا به سفارش انبوه در همه سایز حتی تا قطر ۱۲۵ میلیمتر قابل تولید هستند .

و- قطر و فشار اسمی و انواع اتصالات :

اتصالات پویا مانند لوله از قطر ۲۰ تا ۷۵ میلیمتر تولید می شود . برخی از اتصالات از نوع تلفیق شده با قطعه برنجی رزوه دار یا اصطلاحاً دنده برنجی می باشد، از این نوع اتصالات جهت وصل شیرآلات فلزی و یا اتصال به لوله کشی فلزی استفاده می شود. فشار اسمی اتصالات ۲۰ بار می باشد.